Dallimi ne nje fjali
Asertiviteti eshte me i shpreh nevojat e tua duke e respektue personin tjeter. Agresioni eshte me i shpreh nevojat e tua ne kurriz te personit tjeter. Vija mes tyre nuk eshte cka thu. Eshte si e thu dhe pse.
Asertiv: "Kam nevoje me u perfshi ne vendime qe prekin punen time."
Agresiv: "Ti kurre nuk me perfshine. Eshte e qarte qe nuk me respekton."
E njejta nevoje. Dorezim krejtesisht i ndryshem. E para fton bashkepunim. E dyta fton mbrojtje.
Testi: Pasi flet, a ndjehet personi tjeter i informuar per nevojat e tua ose i sulmuar per karakterin e tij? Nese ndihen te informuar, ishe asertiv. Nese ndihen te sulmuar, ke kalu ne agresion. Qellimi nuk ka rendesi ketu. Ndikimi ka.
Pse njerezit i ngatrrojne te dyja
Nese ke rrit ne nje shtepi ku askush nuk vendoste kufij, cdo kufi duket agresiv. Nese je msu me njerez qe kurre nuk flasin, dikush qe flet do te ndjehet frikesues. Kjo nuk eshte per personin asertiv qe eshte i tepert. Eshte per piken e references se personit tjeter.
Arsyet pse asertiviteti etiketohet gabimisht si agresion:
- Ndegjoesi kurre nuk ka pervjeshtue drejtperdrjetshmeri te shendetshme.
- Grate dhe minoritetet etiketohen ne menyre disproporcionale si "agresive" per sjellje qe lavderohen te te tjeret.
- Folesi eshte i ri ne asertivitet dhe e mbi-kompenzon duke qene i ashper.
- Ndegjoesi perfitosh nga folesi duke qendru pasiv dhe reagon ndaj ndryshimit.
Kjo don me thane dy gjera: duhet me e kalibrua dorezimin me kujdes, dhe duhet me pushu se i lejon parehatsise se njerezve te tjere me te ba te dyshosh a jane te vlefshme nevojat e tua. Te dyja jane te verteta ne te njejten kohe.
Spektri pasiv-asertiv-agresiv
Shumica e njerezve jetojne ne nje nga tri pikat e spektrit te komunikimit. Me i kuptu te tria te ndihmon me e gjete dhe me qendru ne mes.
Pasiv: Nuk i shpreh nevojat. Shpreson qe njerezit e kuptojne. Kur nuk e bejne, nderton inat. "Eshte ne rregull. Cka don ti." (Nuk eshte ne rregull.)
Asertiv: I shpreh nevojat qarte dhe me respekt. Pranon qe personi tjeter mundet me mos u pajtu. "Kam nevoje qe ne i ndajme punet e shtepise ma barabarte. A mundemi me fol per kete?"
Agresiv: I shpreh nevojat me force dhe pa marre parasysh personin tjeter. Kerkon pajtueshmerine. "Ti kurre nuk ban asgja ketu. Jam ngope duke mbajtne cdo gje."
Vrejte modelin:
- Pasivi e sakrifikosh veten per me e mbrojtne marredhenien.
- Agresivi e sakrifikosh marredhenien per me e mbrojtne veten.
- Asertivi i mbron te dyja.
Shumica e njerezve luhasin mes pasiv dhe agresiv sepse kurre nuk jane mesuar asertiv. I mbajne nevojat brenda derisa shperthejne. Pastaj ndihen fajtor dhe kthehen me i mbajtne brenda. Cikli perseritet.
Si me qendru asertiv nen presion
Asertiviteti eshte i lehte kur rreziku eshte i ulet. Behet i veshtire kur emocionet jane te larta, kur personi tjeter shton kundra, ose kur programimi yt i vjeter te thote me u myll ose me shperthy.
Ngadale. Agresioni zakonisht eshte asertivitet qe eshte levu shume shpejt. Kur e ndien intensitetin duke u ngritne, uleje shpejtesine e te folurit per gjysme. Te folurit ma ngadale sinjalizon kontroll si per trurin tend ashtu edhe per ndegjosin.
Perdor deklarata "Une" pa pushim. "Ndihem" eshte asertive. "Ti gjithmone" eshte agresive. Mbaje fokusin ne pervjesimin tend, jo ne karakterin e tyre. Kjo nuk eshte truk. Eshte saktesi. Ti e din cka ndien. Nuk e din qellimin e tyre.
Ule volumin. Njerezit asertiv nuk kane nevoje me qene te larte. Ne fakt, sa ma i qete dhe ma i kontrolluar eshte zani yt, aq ma shume autoritet mban. Volumi eshte mjet i agresionit. Qartesia eshte mjet i asertivitetit.
Mbaje vijene pa eskalue. Nese shtyjne kundra, mos e pershtate energjine e tyre. Perserite poziten me qetesi. "E kuptoj qe e sheh ndryshe. Nevoja ime nuk ka ndryshue." Kjo eshte shenjeperberja e asertivitetit: me e mbajtne terrenin pa u bere dikush qe nuk e respekton.
Asertiviteti eshte aftesi, jo tipare personaliteti. Mesohet permes praktikes, deshtimit, dhe rregullimit. Cdo bisede eshte nje perseritje. Vazhdo.